Beleidsbemiddeling

1. Wat is beleidsbemiddeling?

Beleidsbemiddeling richt zich op ‘wicked problems’, complexe maat¬schappelijke conflicten en vastgelopen beleidskwesties. Een beleids¬bemiddelaar wordt ook wel een beleidsmediator genoemd.
Het gaat bij beleidsbemiddeling om complexe conflicten waar altijd een of meerdere overheden bij betrokken zijn. Complex betekent hier dat er vele verschillende factoren spelen die elkaar beïnvloeden en daardoor het probleem enorm ingewikkeld maken. Denk daarbij aan sociale, economische en bestuurlijke factoren. Wicked problems zijn ongestructureerde problemen, waarvan de aanpak onduidelijk is en waarbij de bestaande structuren (openbaar bestuur en rechtspraak) geen soelaas bieden. Sterker nog, die staan een oplossing van het conflict juist in de weg.

Kernelementen van beleidsbemiddeling:

  • Er is onduidelijkheid en/of onenigheid over wat het probleem is.
  • Er is onduidelijkheid en/of onenigheid over wie verantwoordelijk is voor het oplossen.
  • Er is een grote groep stakeholders.
  • Er zijn meerdere beleidsterreinen en dus ook meerdere bevoegde bestuursorganen.
  • Er zijn meerdere overheidslagen betrokken.
  • Er komen meerdere problemen tegelijk aan bod die elkaar beïnvloeden.
  • Er rijzen technische vragen, waarover discussies ontstaan.
  • De uitkomsten van maatregelen zijn onzeker.

Alleen een ervaren mediator met voldoende training in beleidsbemiddeling kan de rol van bemiddelaar op zich nemen. Het gaat bijna altijd om trajecten van drie maanden tot een jaar waarbij de bemiddelaar een actieve rol vervult.

Bij beleidsbemiddeling is vaak sprake van machtsverschillen, bijvoorbeeld de overheid die een formele machtspositie heeft vanwege haar bevoegdheid om beslissingen te nemen. Het is van belang dat er van tevoren duidelijke bestuurlijke kaders worden gesteld.

2. Hoe werkt beleidsbemiddeling

Beleidsbemiddeling kent in grote lijnen zes fasen:

  1. conflictanalyse maken;
  2. een gezamenlijk proces starten, inclusief een procesontwerp;
  3. het conflict in kaart brengen;
  4. brainstormen over mogelijke oplossingen;
  5. onderhandelen;
  6. besluiten nemen;
  7. afspraken maken.

3. Voordelen van beleidsbemiddeling

  • Het probleem en haar eigenaren worden in kaart gebracht; bestuurlijke kaders worden gehanteerd.
  • Meerdere bevoegde organen brainstormen over verschillende oplossingen, rekening houdend met de verschillende belangen.
  • Cliënten nemen zelf besluiten en maken afspraken zodat het probleem (deels) wordt opgelost.

4. Indicaties om voor beleidsbemiddeling te kiezen

Beleidsbemiddeling heeft zin wanneer de cliënten van elkaar afhankelijk zijn voor een oplossing: wanneer zij toekomstgericht willen denken, verdere escalatie willen voorkomen en zij behoefte hebben er samen echt uit te komen.

Opleiding volgen rondom beleidsbemiddeling?

Bekijk de 2-daagse Beleidsbemiddeling