Conflictbegeleidingsmethoden

Gespreksbegeleiding of facilitation

Als er nog niet echt een conflict is, maar we voelen dat bij een bepaald onderwerp wel problemen zouden kunnen ontstaan, dan maken OR ‘en wel eens gebruik van een zogeheten gespreksbegeleider. Die gespreksbegeleider helpt de OR met de voorbereiding van het gesprek en zorgt ervoor dat het gesprek zonder onnodige ruzie verloopt.
Soms werkt die gespreksbegeleider tegelijk voor de OR en voor de bestuurder. Dan noemen we dat ook wel facilitation! De gespreksbegeleider heet dan de Facilitator.
De gespreksbegeleider/facilitator zorgt ervoor dat de gesprekken netjes verlopen, zodat de onderlinge relaties niet (verder) worden beschadigd.

Neutraal voorzitterschap

Een neutraal voorzitter treedt echt op als de voorzitter van het gesprek. Hij/zij is onpartijdig en onafhankelijk gespreksleider. Het gaat om een ervaren voorzitter die een discussie goed en eerlijk in de hand kan houden. Soms heeft die ook kennis van de materie waarover het gaat, maar noodzakelijk is dat niet.
De taak van die neutrale voorzitter kan ook zijn dat die toeziet op de uitvoering van wat is afgesproken. Van te voren kunnen OR en bestuurder samen bepalen wat de taken van de neutrale voorzitter zullen zijn.
Inzet van een neutraal voorzitter kan vooral van pas komen, als er grote belangentegenstellingen zijn.

Moderation

Bij moderation wordt een deskundige ingeschakeld die de gespreksbegeleiding op zich neemt. Die kan wat bemiddelen als er al een conflict is of een conflict voorkomen in situaties waar partijen er moeilijk uit lijken te gaan komen. Alleen al de aanwezigheid van zo’n inhoudsdeskundige maakt de sfeer vaak al veel prettiger en de posities van OR en Bestuurder gelijkwaardiger.
Moderators zet men in bij langdurige projecten met veel mogelijke conflicten. Denk aan het overleg over een nieuw pensioenstel, een voorgenomen fusie of een complex ICT traject. De moderator fungeert als smeerolie in een complexe machine en verliest daarbij zijn neutraliteit niet.
Partijen en moderator stellen samen vast wat de rol van de moderator is.

(Team)conflictcoaching

Bij conflictcoaching leren mensen hoe ze zich het beste kunnen gedragen bij een conflict: conflictvaardig gedrag, noemen we dat.
Het doel is dat mensen op meer manieren naar een conflict leren kijken, zodat er eerder beweging komt en een conflict niet leidt tot een soort loopgravenoorlog.
Bovendien leert het mensen toekomstige conflicten beter te herkennen, escalatie te voorkomen en zelf die conflicten op te lossen.

Onderhandelingsadvies en -begeleiding

De taak van de onderhandelingsadviseur is om het onderhandelend vermogen van de OR te verhogen en zo de onderhandelingsresultaten ten behoeve van die OR positief te beïnvloeden.
Als er een conflict is tussen OR en bestuurder of anderen, dan kan de OR gebruik maken van deze adviseur.
De onderhandelingsadviseur helpt de OR om zich niet te laten leiden door emoties maar vooral gericht te blijven op de werkelijke belangen die aan de orde zijn.
De onderhandelingsadviseur is niet zelf rechtstreeks betrokken bij het onderhandelingsproces aan tafel. Als die dat wel is dan spreken we van onderhandelingsbegeleiding.

Flitsbemiddeling

Bij flitsbemiddeling willen partijen op heel korte termijn, in principe op één of uiterlijk twee (opeenvolgende) dagen samen met een bemiddelaar een oplossing zoeken voor een concreet probleem.
De flitsbemiddelaar vraagt de deelnemers een doel te formuleren en te bedenken welke stappen ze kunnen zetten om dat doel te bereiken.
De bemiddelaar zal doorgaans samen met partijen een (beperkt) aantal afspraken maken waarin ieders rol, ieders rechten en plichten en de voor deze bemiddeling geldende spelregels zijn vastgelegd.
In flitsbemiddeling wordt het bespreken en analyseren van de geschiedenis van het conflict tussen OR en bestuurder of anderen achterwege gelaten, omdat het niet bepalend is voor waar de deelnemers willen uitkomen. Flitsbemiddeling werkt ongeveer als mediation, maar is vrijer van vorm. Als partijen het eenmaal eens zijn over een gezamenlijke keuze voor flitsbemiddeling en de persoon van de bemiddelaar, zal deze de regie voeren in één of hooguit twee gesprekken.
Als partijen een praktische snelle oplossing zoeken voor een tastbaar obstakel, dan komt flitsbemiddeling in beeld.

Pendelbemiddeling

Pendelbemiddeling zet men in als partijen hun actuele problemen onderhandelend willen oplossen zonder dat ze elkaar onder ogen hoeven te komen.
Pendelbemiddeling is een methode waarbij de bemiddelaar de partijen om en om vraagt hun op te lossen problemen en doelen te benoemen en een stap in de richting van een gezamenlijke oplossing te formuleren. De bemiddelaar pendelt tussen partijen tot voor alle partijen een aanvaardbaar resultaat is bereikt.
De bemiddelaar voert de regie in een aantal gesprekken, afhankelijk van de geboden spoed.
De bemiddelaar maakt met partijen afspraken over ieders rol, ieders rechten en plichten, kortom over de spelregels.
Pendelbemiddeling is een optie als twee partijen met hulp van een professionele derde een inhoudelijke oplossing zoeken voor een complex of emotioneel probleem met grote belangen waarbij persoonlijk contact (tijdelijk) niet gewenst of mogelijk is.
Bij pendelbemiddeling tussen OR en bestuurder wordt de bemiddeling wel afgesloten in een gezamenlijke vergadering. De relatie OR/bestuurder moet immers worden voortgezet.

Deal-making

Een deal-maker voert de onderhandelingen voor u. Een deal-maker kan worden ingezet als partijen hun actuele problemen onderhandelend willen oplossen, maar zelf onvoldoende vertrouwen hebben in hun eigen onderhandelingscapaciteiten.

Het gaat de deal-maker om het bereiken van resultaat. Resultaat dat realistisch moet zijn, meetbaar en acceptabel voor beide partijen.
Deal-makers zijn senior onderhandelaars, gepokt en gemazeld, bekend met en ervaren in het hanteren van diverse conflictbegeleidingsmethoden en mediation stijlen.
Zij zijn bereid en in staat hun eigen gewicht in de schaal te leggen in vaak complexe zaken om een snelle maar uitvoerbare deal veilig te stellen.
Als partijen zoeken naar een inhoudelijke oplossing voor een complex probleem met grote belangen, en een van de partijen een onbalans voelt in onderhandelingsvaardigheden t.o.v. de ander, zijn dat indicaties om na te denken over het inzetten van een deal-maker. Door zelf niet de onderhandelingen te hoeven doen blijven de relaties ook vaak makkelijker intact; het kan er bij onderhandelen immers best hard aan toe gaan.