Verantwoordelijkheid en bevoegdheden gaan hand in hand

Onlangs bemiddelde ik een in een conflict tussen een directiesecretaris en het directieteam. De directie van de BV bestaat uit neven en nichten van de oprichter, die helaas kinderloos is gebleven. Zij zijn ook alleen aandeelhouder in de BV. De directiesecretaris is al jarenlang in zijn functie werkzaam, al vanaf het moment dat de oorspronkelijke eigenaar de onderneming startte, zo’n dikke dertig jaar geleden. Hij is geen aandeelhouder. In de loop der jaren is de kleine eenmanszaak uitgegroeid tot een stevige BV met een paar honderd medewerkers.
In de gesprekken blijkt dat de directiesecretaris alle directeuren heeft ingewerkt. Hij wist immers het meeste van het bedrijf. Hij adviseert hen ook op allerlei gebied. Als er belangrijke beslissingen moeten worden genomen, is hij de eerste die er van weet. Zo is hij in de positie gegroeid van mededirecteur, zonder dat dat is geformaliseerd. Voor de overige personeelsleden is hij de informele leider van het bedrijf.

En nu is er dan een groot arbeidsconflict. De directie is niet bereid om 80 uur per week met de zaak bezig te zijn. Ze hebben kleine kinderen, vinden hun privé-leven belangrijk. Ze zijn bezig met een nieuw geautomatiseerd systeem, dat het plak- en knipwerk van de directiesecretaris moet gaan vervangen. Ze merken dat het personeel de bemoeienissen van de directiesecretaris niet meer pikt. Wie is hij eigenlijk, dat hij de mensen zomaar aan stuurt? Terwijl zijzelf nog steeds goede herinneringen hebben aan de directiesecretaris, want hij was ook een goede vriend van de familie.
De directiesecretaris voorziet grote problemen met deze directie. Zo weinig arbeidsethos. Ze nemen geregeld een middag vrij! Ze vervangen de vernuftige systemen die hij heeft bedacht. Ze zetten het overige personeel tegen hem op. Dat had hij nooit verwacht van die kinderen, die nog paardje hebben gereden op zijn knie.

In de gesprekken werken we aan verschillende relaties: die van Oom Directiesecretaris en Neven en Nichten Directie. Maar ook aan die van leidinggevende directie en ondergeschikte directiesecretaris. En die van formeel en informeel leiderschap. Aan rollen die nu omgedraaid lijken. Aan het nemen van verantwoordelijkheden die ver uit de pas lopen met de beperkingen van de bevoegdheden.
Het lukt niet om alles op te lossen, daarvoor is er teveel water naar zee gestroomd. Er volgt een exitregeling, die gestoeld is op de vele verdiensten van de directiesecretaris voor het bedrijf en op de warme gevoelens van de directie voor Oom Directiesecretaris.
Oom Directiesecretaris is nu thuis en verwijt zichzelf dat hij zijn kinderen niet heeft zien opgroeien. Maar met de kleinkinderen heeft hij nog een revanche. Er is nu geld genoeg voor.