Vind ik dat nog steeds? Of niet?

‘Kan het zijn dat jullie beiden ongelijk hebben?’ vroeg iemand. ‘In dit geval niet', zei de ander zeer beslist. Twee zinnen uit een gesprek dat ik voerde aan een van de tafels ter gelegenheid van de presentatie van het nieuwe boek van Francine ten Hoedt, ‘Ruzie mag’. Het antwoord op de vraag zorgde voor de nodige lachsalvo’s aan onze tafel. Degene die het antwoord gaf, lachte vrolijk mee, en bleef bij de eerdere uitspraak.

Het antwoord ‘in dit geval niet’ was niet het antwoord dat ik had verwacht. Dat was onder meer de reden dat ik moest lachen. Verwachtingen die niet uitkomen, maken dat je schrikt. Je wordt even uit de sleur gehaald. Ze kunnen zorgen voor hilariteit zoals in dit geval, maar ook voor het opborrelen van andere emoties: boosheid, irritatie, of teleurstelling. Deze laatste waren waarschijnlijk opgeborreld als de norm die mij is aangeleerd ‘waar er twee vechten, hebben er twee schuld’ nog steeds zou gelden. Het antwoord past niet bij deze norm. Sterker nog, ‘in dit geval niet’ druist lijnrecht tegen de norm in. Dit hoeft niet tot een ruzie te leiden, maar het kan wel.

Ieder mens heeft eigen verwachtingen, overtuigingen en normen. Op basis van deze verwachtingen en overtuigingen interpreteert ieder mens op geheel eigen wijze situaties. Dit maakt dat één bepaalde situatie door iedereen anders kan worden geïnterpreteerd. Iedereen construeert zo zijn of haar eigen waarheid. Een deel van deze verwachtingen, overtuigingen en normen is al vroeg in het leven aangeleerd.

Ruzies zijn bij uitstek situaties waar je je eigen waarheid kunt toetsen. Het biedt je de kans om weer eens te kijken naar je eigen overtuigingen en normen. Als ik in dit voorbeeld geïrriteerd zou zijn geraakt, zou ik waarschijnlijk nog sterk onder de invloed van de aangeleerde norm ‘waar er twee vechten, hebben er twee schuld’ leven. Deze ‘ruzie’ had mij kunnen aanzetten tot het opnieuw bekijken van deze norm. Vind ik dat nog steeds of is het nu anders?