Patronen in relaties: moet de mediator die dan ook oplossen?

Bij de systemische aanpak in mediation krijg ik vaker de vraag: moeten we de patronen die we zien bij onze cliënten dan ook oplossen? En hoe dan? Een interessante vraag.

Mediation is geen therapie

Als mediator ben je niet ook nog relatietherapeut. Toch kom je soms wel dichtbij het gebied waarop een relatietherapeut zich begeeft. Je hebt echter een andere opdracht en taak, namelijk het voorliggende conflict op te lossen. Wil je tot een duurzame oplossing komen, dan doe je er wel goed aan om daarbij de systemische invloed in de onderstroom van het geschil mee te nemen. Als je dat niet doet, dan bestaat de kans dat het conflict op een later moment weer oplaait.

Bewustwording is de eerste stap

Als je met een systemische bril leert kijken, dan ga je opeens bepaalde patronen die vaker voorkomen bij partijen herkennen. Iemand lijkt niet op de juiste plek te staan – bijvoorbeeld een kind tussen de ouders in plaats van op de kindplek –, je hebt het gevoel dat er nog meer speelt dan wat er wordt gezegd of de ervaren disbalans blijft een rol spelen. Het herkennen van wat er systemisch gezien opvalt, maakt dat je de cliënten er vragen over kunt gaan stellen. Die vragen kunnen er weer toe leiden dat cliënten zich bewust worden van de dynamiek waar ze in zitten. Bewustwording is de eerste stap in het doorbreken van patronen. Het is niet aan jou om dat te doen, maar jouw inzicht en vragen kunnen cliënten daar wel bij helpen.

Moed gevraagd

Het is spannend om systemische vragen te stellen omdat je veelal niet op voorhand weet wat er voor antwoord uit zal komen. Je brengt naar de oppervlakte wat nog niet tastbaar was. Het vergt dus best moed om dat te gaan doen. Je kunt daarmee tevens gevoelens die eronder lagen bij je cliënten naar boven halen. Het is mijn ervaring dat cliënten veelal wel onbewust aanvoelden wat er meespeelde en dat je vooral woorden of beelden geeft aan iets wat nog niet helder of gezegd was. Dat kan juist ook weer herkenning en rust brengen bij hen.

Oefening baart kunst

Bij het aanleren van een nieuwe vaardigheid helpt het natuurlijk om vooral te gaan oefenen en je bewust te worden van je eigen patronen of overtuigingen. Bijvoorbeeld dat je pas iets anders mag doen als je het al helemaal goed kan. Toch leer je vaak juist veel van de 'fouten' die je maakt. Het is ook een kwestie van ergens gaan beginnen. En daarbij jezelf toestaan niet alles te hoeven oplossen wat je systemisch ziet en boven tafel haalt. Mocht er aanleiding toe zijn, dan kun je cliënten desgewenst ook nog verwijzen naar een relatietherapeut of systemisch coach.

Trainingen Systemisch werken voor mediators

Heb je het boek ‘Dynamieken ontrafeld aan de mediationtafel’ gelezen en wil je nu ervaren hoe het is om de systemische aanpak in de familiemediation te gaan inzetten? Of wil jij leren hoe je de systemische aanpak kunt gaan toepassen in je mediationpraktijk en daar ook nog mee oefenen? Dan is het volgen van een van de trainingen die ik geef bij Merlijn een hele mooie gelegenheid. De eerstvolgende mogelijkheid is de 2-daagse Systemisch werken met tafelopstellingen voor familiemediators. Met inachtneming van de Corona-maatregelen kan de training gewoon doorgaan in kleine groepen.

Andere artikelen geschreven door Mayke Smit:

‘Hoe maak je de dynamiek tussen je cliënten aan de mediationtafel bespreekbaar?’

Foto Blog